Yangın Alarm Butonu Nasıl Çalışır? Nerelerde Kullanılır?

03
Eylül
19

Can Önder
Kıdemli Satış Destek Uzmanı

Bazen, yangının başlangıcı dedektörlerden önce insanlar tarafından fark edilir. Böyle durumlarda, yangını fark eden kişinin en yakındaki yangın alarm butonuna basarak, yangın alarm sistemini alarm durumuna sokması gerekmektedir. Ayrıca, aşırı toz, kir vs. gibi ekstrem ortam şartlarından ötürü herhangi bir algılama ekipmanı kullanılmasının mümkün olmadığı ortamlarda sistemi alarma geçirmek sadece yangın alarm butonu ile mümkün olabilmektedir. Bu sebeple yangın alarm butonları bir yangın alarm sisteminin en önemli ve vazgeçilmez unsurlarındandır.

EN 54-14 standardında butonların kaçış güzergahlarında bulunması, kaçış merdivenlerine açılan kapılarda ve dış ortama çıkışlarda bulunması gerektiği belirtilmiştir. Sınırlı hareket yeteneği olan, engelli veya bakıma muhtaç insanların bulunduğu alanlarda, butonların yerleşimine özellikle dikkat gösterilmelidir. Yangın alarm butonlarının açıkça görünür, tanımlanabilir ve kolay erişilebilir olması şarttır. EN 54-11 standardında yangın alarm butonlarının sağlaması gereken özellikleri ve performans kriterleri belirtilmekte olup, bunları sağlayabilen ürünler uluslararası akredite kuruluşlar tarafından sertifikalandırılmaktadır.

EN 54-14 standardına göre, yangın alarm butonları duvarda yerden 0,90 - 1,40m arası bir yükseklikte bulunmalıdır. (2015 tarihli yönetmelikte bu yükseklik 1,10 - 1,30m arası olarak belirtilmektedir.)

Sistemin hızlı alarma geçirilebilmesi için yangın alarm butonlarının sahadaki sıklığı önemlidir. EN 54-14 standardına göre bir yangın alarm butonunun herhangi bir noktadan yatayda maksimum 30m uzaklıkta olması gereklidir. (2015 tarihli yönetmelikte bu mesafe 60m olarak belirtilmiştir.) Hastane, huzurevi gibi hareket alanı kısıtlı ve yavaş hareket eden insanların bulunduğu ortamlarda bu mesafe daha kısa tutulmalıdır.

Yangın alarm butonlarına bir yangın olmadığı halde bilinçsizce veya kötü niyetle basılması, hatalı alarmlara sebep olacaktır. Bunun önüne geçmek için binada bulunanların yangın alarm butonlarının kullanımı konusunda bilinçlendirilmesi, kötü niyetle basanların cezalandırılması sağlanmalıdır. Butona yanlışlıkla basmak da hatalı alarma sebebiyet vereceğinden, yanlışlıkla butona basılma riskinin bulunduğu yerlerde tek harekette (Ör: camı kırma) aktive edilen değil, 2 harekette (Ör: kapağı açma + kolu çekme) aktive edilen butonlar kullanılabilir. 

Yangın alarm butonları iç ortamlarda kullanıldığı gibi, gerektiği durumlarda dış ortamlarda da IP66/IP67 koruma sınıfına sahip butonlar kullanılabilir. Ayrıca patlayıcı riski bulunan (ex-proof) ortamlarda da, ortamın patlayıcılık derecesi göz önüne alınarak uygun koruma sınıfına sahip, alev sızdırmaz (Ex d) veya kendinden emniyetli (Ex i) özellikte butonlar kullanılabilir.

Eski tip yangın alarm butonları basıldıktan sonra değiştirilen tek kullanımlık ürünlerdi. Günümüzdeyse, resetlenebilir butonlar kullanılmaktadır. Resetleme, genelde butonun üzerinde bulunan anahtarla yapılmaktadır. 

Yangın alarm butonları, yangın alarm sistemi için önemli ve vazgeçilmez bir unsur olduğundan, tasarımda ve ürün seçiminde ilgili standartlara ve yönetmeliklere uygunluk göz önüne alınmalı, yapılacak hataların, yangının zamanında fark edilemeyerek can ve mal kaybıyla sonuçlanabileceği unutulmamalıdır.