BTC Ham Petrol Boru Hattı


1768km'lik Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı, Hazar petrol rezervlerinin dünyaya açılması için kritik önem taşıyan, toplamda 3.9Milyar USD'a ulaşan maliyetiyle 21. yüzyıl'ın ilk mega projelerinden biridir. Hazar Denizinden başlayarak üç ülkeyi geçen ve Ceyhan'daki terminalde sonlanan boru hattı; ikisi Azerbeycan'da, ikisi Gürcistanda, dördü Türkiye'de olmak üzere 8 pompa istasyonuna sahiptir.

Nisan 2003'te başlayan inşaat Mayıs 2005'te petrolün pompalanmaya başlanmasıyla 25 ay gibi kısa bir sürede tamamlanmıştır. Azerbeycan ve Gürcistan bölümleri CCI (Yunanistan), Spie Capag (Fransa) ve Petrofac (İngiltere) firmaları tarafından gerçekleştirilmiş, Türkiye kısmı Botaş'ın ana yükleniciliği altında Türk firmaları tarafından tamamlanmıştır.

EEC'nin rolü

EEC, projenin Azerbeycan ve Gürcistan bölümlerinde yer alan Pompa İstasyonlarında yangın alarm ve çok hassas duman algılama sistemlerini Petrofac ile yapmış olduğu sözleşme kapsamında gerçekleştirmiştir. Söz konusu sistemlerin mühendislik, malzeme temini ve uygulaması EEC tarafından yapılmıştır. Sistem tasarım ve ekipman seçimi, boru hattının operatörü ve en büyük hisse sahibi BP'nin kriterleri ve İngiliz yangın alarm standardı olan BS 5839'a uygun olarak yapılmıştır.

Aynı dönem içinde BTC ham petrol boru hattına paralel olarak inşa edilmekte olan SCP (South Caucacus Pipe Line) Doğal Gaz Boru Hattı üzerinde yer alan bir adet pompa istasyonun sistemleri de EEC tarafından aynı konsept içersinde gerçekleştirilmiştir.

Teknik yaklaşım

Yangın alarm sistemi pompa istasyonu içinde yer alan ana binaların tümünü (ana kontrol binası, elektrik istasyonu, atölye ve depo binası, sosyal tesis ve misafirhane, yangın pompa binası, güvenlik binası) kapsamaktadır. Her bina müstakil bir yangın alarm paneline ve buna bağlı analog adreslenebilir dedektör, buton ve ikaz elemanlarına sahiptir. Sistem kendi içinde bir network haberleşmesi içermemekle birlikte her binaya ait yangın alarm paneli üzerinden alarm ve arıza bilgileri boru hattını kontrol eden SCADA sistemine taşınmaktadır. Sistemde LPCB sertifikalı Ziton analog adreslenebilir yangın alarm sistemi kullanılmıştır.

Özellikle BP tarafından kullanılması talep edilen VESDA hava örneklemeli çok hassas duman dedektörleri boru hattının işletilmesinde kritik önem taşıyan, ana kontrol odasi, bilgi işlem ve telekom odaları ile elektrik pano odasında ve bunların asma tavan, döşeme altı gibi hacimlerinde kullanılmıştır. Tüm bu alanlara ilave olarak boru hattının kontrolü sağlayan kontrol kabinetleri içinde VESDA dedektörler ile hava örneklemeli duman algılama sistemi kurulmuş, olası yangın risklerinin en erken şekilde tespit edilmesi hedeflenmiştir.